YENİÇAĞ - Berna CAN / Özel Haber
Söz konusu düzenleme kulislerde, özellikle büyükşehirleri elinde bulunduran muhalif belediyelerin mali ve idari hareket alanını daraltmaya yönelik bir baskı mekanizması olarak yorumlanıyor. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, yerel yönetimlerdeki bu köklü değişikliğin ilk sinyallerini aslında 14 Mayıs 2025 tarihli AK Parti Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada "Belediyelerde yeni bir dönemin kapılarını açacağız" diyerek vermişti.
YENİÇAĞ'ın ulaştığı ve 2026 yılı içerisinde yasalaşması beklenen bu paket, belediye başkanlarının yetkilerini tırpanlarken merkezi yönetimin vesayetini güçlendirmeyi hedefliyor.
Yeni düzenleme ile belediyelerin mali kaynakları üzerinde "amaca uygunluk" adı altında sıkı bir denetim mekanizması kuruluyor. Taslakta yer alana göre, belediyelere genel bütçeden aktarılan paylar veya alınan krediler, merkezi yönetimin belirlediği kalemler dışında kullanılamayacak. Kulislerde konuşulan iddialara göre; altyapı projeleri için ayrılan ödeneklerin farklı alanlara kaydırılması durumunda, belediye yönetimlerine doğrudan ödenek kesintisi ve mali yaptırımlar uygulanacak. Bu durum, yerel yönetimlerin harcama serbestisini büyük oranda kısıtlıyor.
Mevcut Belediye Kanunu'nda belediye başkanlarına geniş hareket alanı sağlayan maddeler yeniden tanımlanıyor. Özellikle yerel siyasetin en kritik alanı olan imar planları ve ruhsatlandırma süreçlerinde başkanın tek belirleyici olma vasfına son veriliyor.
Hazırlanan taslakta; belediye kararlarının, içinde merkezi yönetim temsilcilerinin de yer alacağı "İhtisas Komisyonları" onayından geçmesi şartı getiriliyor. Bu hamleyle, yereldeki karar mekanizmalarının doğrudan merkeze bağlanması hedefleniyor.
Belediyelerin mali hareketlerini denetlemek üzere yeni bir "Denetim Komisyonu" kurulması planlanıyor. Sayıştay denetiminden farklı olarak bu komisyon, belediye harcamalarını anlık olarak takip edecek. Harcama disiplinine uymadığına karar verilen belediyelerin borçlanma yetkileri, bu komisyonun raporuyla dondurulabilecek. Düzenleme, belediye yönetimlerinin mali bağımsızlığını merkezi bir bariyerle sınırlıyor.
Düzenlemede dikkat çeken bir diğer başlık ise turizm bölgelerindeki belediyeler için öngörülen yeni statü. Yaz aylarında nüfusu artan bölgeler için "Esnek Bütçe Planlaması" adı altında yeni bir model geliştiriliyor. Bu bölgelerdeki belediyelerin bütçe kalemlerine ek kaynak tanımlanması ancak bu kaynağın da merkezi denetim eşliğinde kullandırılması bekleniyor.
Reform paketiyle birlikte yerel yönetimlerin kentsel dönüşüm ve deprem hazırlığı konusundaki yetki ve sorumlulukları da yeniden çiziliyor. Bütçesini bu alanlara yönlendirmeyen belediyelerin kentsel dönüşüm yetkileri, doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na devredilebilecek. Bu düzenleme, belediyelerin yerel mülkiyet ve imar üzerindeki inisiyatifini zayıflatacak nitelikte görülüyor.
Kaynak: Haber Merkezi