ABD'nin öncülüğünde başlayan F-35 programında Türkiye de yer alsa da üretilen uçaklar Rusya'dan alınan S-400 füze savunma sistemi gerekçe gösterilerek teslim edilmedi. Türkiye ile ABD arasındaki sorun devam ederken uçakların Türkiye'ye teslim edilip edilmeyeceği konusunda henüz bir gelişme yaşanmadı.
F-35 savaş uçaklarının teslim edildiği ülkeler arasında İsrail, Japonya, Güney Kore, Belçika, Polonya, Singapur, Finlandiya yer alıyor.
Geçtiğimiz günlerde çıkan bir haberde ABD Hava Kuvvetleri'nin uçakları radar olmadan teslim aldığı belirtildi. Hollanda'dan gelen başka bir açıklama ise F-35'ler konusundaki yeni bir tartışma açabilir.
Hollanda Savunmadan Sorumlu Devlet Bakanı Bakanı Gijs Tuinman, katıldığı bir podcast programında F-35 savaş uçaklarının yazılımlarının hacklenebileceğini söyledi. Tuinman, "Söylememem gereken bir şeyi söyleyeceğim. Eğer her şeye rağmen güncelleme yapmak isterseniz, bir F-35'e tıpkı bir iPhone gibi jailbreak yapabilirsiniz" ifadelerini kullandı.
Tuinman "Size asla söylememem gereken bir şeyi söyleyeceğim ama yine de yapıyorum. Evet, sonuçta başka bir seçeneğiniz daha var. F-35'in de yazılımını kırabilirsiniz. Tıpkı iPhone gibi. Bunun hakkında daha fazla bir şey söylemeyeceğim" şeklinde konuştu.
ABD'nin müttefiklik ilişkilerinde geri adım atması durumunda Hollanda'daki F-35 uçaklarının yazılım güncellemelerinde yaşanabilecek sorunlara değinen Tuinman, bu konuda Avrupa ülkeleriyle işbirliği yapacaklarını kaydetti. Gelecek 1,5-2 yıllık süreçte Norveç ve Polonya ile Avrupa'da sıkı bir çalışma yürüteceklerinin altını çizen Tuinman, "O zaman Amerikalıların gerçekten tutumlarını netleştirip netleştirmeyeceklerini kendiliğinden göreceğiz." dedi.
Jailbreak işlemi, cihazın üreticisi tarafından yerleştirilen yazılım kısıtlamalarını aşarak, sisteme onaylanmamış üçüncü taraf yazılımların yüklenmesine imkan tanıyor.
F-35 uçakları, yazılım güncellemelerini ve hassas görev planlama paketlerini ALIS ve ODIN adı verilen bulut (cloud) tabanlı ağlar üzerinden alıyor. Düşman hava savunma sistemlerinden kaçınmayı sağlayan bu veri paketleri, uçağın savaş yeteneğinin temelini oluşturuyor.
Bu sistemin dışına çıkma ve kendi yerel yazılımlarını yükleme yetkisine sahip tek ülke bir ülke var: İsrail.
Diğer F-35 kullanıcı hava kuvvetleri, sistem üzerinde tam kontrol sahibi olabilmek için ABD merkezli bu ağlara bağlı kalmak zorunda.
Yazılım kısıtlamalarının jailbreak yöntemiyle aşılması, uçağın üreticisi Lockheed Martin ile yasal sorunlara ve ABD hükümetiyle diplomatik krize yol açma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, yazılımın kırılmasının uçağı bağımsız kılmaya yetmeyeceğini, çünkü jetlerin yedek parça ve bakım zinciri açısından tamamen ABD'ye bağımlı olduğunu vurguluyor. Olası bir yaptırım durumunda parça tedarikinin kesilmesi, yazılımı kırılmış uçakların kısa sürede yerde kalarak işlevsiz hale gelmesine neden olabilir.
Kaynak: Haber Merkezi