Kış mevsimiyle birlikte kentlerin üzerine çöken yoğun sis tabakasının, sanılanın aksine sadece ulaşımı aksatan meteorolojik bir olay olmadığı, insan sağlığını doğrudan tehdit eden bir mekanizmaya dönüştüğü belirlendi.
Bilim insanları, sis damlacıklarının havadaki kirleticilerle birleşerek "ikincil aerosol" adı verilen çok daha toksik maddeler oluşturduğunu saptadı.
"ATMOSFERİK BİR KAPAK GÖREVİ GÖRÜYOR"
Konuyla ilgili çarpıcı açıklamalarda bulunan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Halk Sağlığı ve Çevre Direktörü Dr. Maria Neira, sisli havalarda yaşanan "enversiyon" (sıcaklık terselmesi) durumuna dikkat çekti.
Neira, normal şartlarda atmosfere yükselip dağılması gereken egzoz gazları ve sanayi atıklarının, sis nedeniyle yeryüzüne baskılandığını ifade etti.
Dr. Neira, "Sis, şehirlerin üzerine kapatılmış atmosferik bir kapak gibi davrandı ve insanların kendi ürettikleri zehri solumasına neden oldu" değerlendirmesinde bulundu.
AKCİĞER BARİYERİNİ AŞAN PARTİKÜLLER: PM2.5
Almanya'daki Max Planck Kimya Enstitüsü tarafından yürütülen kapsamlı araştırmalar, sisli havalarda PM2.5 (2.5 mikrometreden küçük partikül madde) yoğunluğunun kritik seviyeleri aştığını gösterdi.
Enstitü Direktörü Prof. Dr. Ulrich Pöschl, sis damlacıklarının havadaki sülfat ve nitrat gibi kimyasallarla reaksiyona girerek biyolojik olarak daha aktif ve zararlı hale geldiğini raporladı.
Pöschl, "Bu partiküller o kadar küçüktür ki, akciğer bariyerini aşıp doğrudan kan dolaşımına karıştı ve kalp ritminde düzensizliklere yol açtı" şeklinde konuştu.
LONDRA ÖRNEĞİ VE KARDİYOVASKÜLER RİSKLER
İngiltere'nin önde gelen eğitim kurumlarından Imperial College London'da Çevresel Sağlık Uzmanı olan Prof. Dr. Frank Kelly ise sis ve hava kirliliği kombinasyonunun tarihsel etkilerini hatırlattı.
Kelly, 1952'de Londra'da yaşanan ve binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanan "Büyük Sis" felaketinden alınan derslerin bugün hala geçerli olduğunu vurguladı.
Yaptığı son çalışmalarda, sisli günlerde acil servislere solunum ve kalp yetmezliği şikayetiyle başvuruların %20 oranında arttığını gözlemledi.
DIŞARI ÇIKARKEN İKİ KEZ DÜŞÜNÜN
Uzmanlar, özellikle sabah saatlerinde yoğunlaşan sis sırasında açık hava sporlarından kaçınılması gerektiğini belirtti.
Amerikan Akciğer Derneği (American Lung Association) sözcüleri, risk grubundaki bireylerin (astım hastaları, çocuklar ve yaşlılar) sis dağılana kadar iç mekanlarda kalmasının hayati önem taşıdığını kaydetti.
Haber: Hava Arabacılar / Haber Merkezi