657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve kurumların verdiği güncel görüşler ışığında; belirli kriterlerin karşılanması durumunda bu faaliyetlerin ticaret yasağına aykırılık teşkil etmediği değerlendiriliyor.
657 sayılı Kanun'un "davranış ve iş birliği" başlıklı 8'inci maddesi, memurların hem hizmet içinde hem de dışında resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene uygun davranmalarını zorunlu kılıyor.
Aynı kanunun "ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı" başlıklı 28'inci maddesi ise memurların tacir veya esnaf sayılacak işler yapmasını, ticari müesseselerde görev almasını ve belirli şirket türlerinde ortaklık kurmasını yasaklıyor.
Konuyla ilgili Çevre Bakanlığı'nın 10.12.2025 tarihli ve 14265813 sayılı görüş yazısında şu önemli tanıma yer veriliyor:
"Telif hakkı, kişinin her türlü fikri emeği ile meydana getirdiği ürünler üzerinde hukuken sağlanan haklardır. Bu minvalde telif ücreti, bir eser üreten kişinin eserinin telif haklarını devretmesi karşılığı aldığı ücreti ifade etmektedir."
Bakanlık görüşünde, bir sanat eseri ortaya koyan memurun elde ettiği telif ücretinin, kanundaki "gelir getirici iş yasağı" kapsamında değerlendirilmediği vurgulanıyor.
Yapılan değerlendirmelere göre; bir memurun ürün tanıtımlarında veya reklamlarda marka yüzü olarak yer alması, şu temel şartlara bağlı olarak mümkün görülebiliyor:
-Memuriyet itibarının zedelenmemesi ve davranış biçimine uyulması,
-Söz konusu faaliyetin mesai saatleri dışında gerçekleştirilmesi,
-Elde edilen kazancın sadece 5846 sayılı Kanun kapsamındaki mali haklarla (telif) sınırlı kalması ve ticari kazanç niteliği taşımaması,
-Herhangi bir iş sözleşmesiyle bir işverene bağlanılmaması ve 4/a (SSK) veya 4/b (BAĞKUR) kapsamında bir sigorta ilişkisinin kurulmaması.
Mülga Devlet Personel Başkanlığı'nın 24.01.2014 tarihli ve 17228 sayılı görüş yazısı da memurların sanatsal, sportif ya da reklam içerikli faaliyetlerde yer alabileceği yönündeki bu yaklaşımı destekliyor.
Özetle; memurlar, belirlenen şartlara riayet etmek kaydıyla sosyal medya reklamlarında marka yüzü olarak görev alabilecek.
Kaynak: Haber Merkezi