Avrupa genelinde son yıllarda çalışanların hastalık izni kullanma oranlarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Özellikle İspanya'da genç çalışanların sağlık gerekçesiyle daha sık izin alması, iş gücü piyasasında yeni bir tabloyu ortaya koyuyor. Peki, Türkiye'de durum nasıl?
İspanya'da 2017-2024 döneminde geçici iş göremezlik, yani hastalık izni oranları yaklaşık yüzde 60 arttı. Aynı dönemde ortalama izin süresi de yüzde 15 uzadı. Veriler, bin çalışan başına düşen hastalık izni oranının 25-35 yaş grubunda yüzde 41,1'e ulaştığını, 55-65 yaş grubunda ise yüzde 29,7 seviyesinde kaldığını gösteriyor.
Artış hızı genç çalışanlarda daha belirgin. 25-35 yaş grubunda hastalık izni kullanımındaki artış yüzde 66 olurken, 55-65 yaş grubunda bu oran yüzde 43 olarak kaydedildi.
Genç çalışanlar daha sık rapor alırken, ileri yaş gruplarında izin süreleri daha uzun sürüyor. 55-65 yaş aralığında ortalama hastalık izni süresi 79 gün olarak hesaplanırken, genç çalışanlarda bu süre yaklaşık 46 gün seviyesinde bulunuyor.
Serbest çalışanlarda hastalık izni kullanım oranı oldukça düşük. Bin kişi başına düşen hastalık izni sayısı 10,3 olarak ölçülürken, ortalama izin süresi 112 günle dikkat çekiyor. Maaşlı çalışanlarda ise bin kişi başına 38,3 hastalık izni düşerken, ortalama süre 42 günle sınırlı kalıyor.
Veriler, kadın çalışanların erkeklere kıyasla daha sık hastalık izni kullandığını ortaya koyuyor. Büyük ölçekli işletmelerde çalışanların hastalık izni oranı, mikro işletmelere göre yüzde 81 daha yüksek. Kamu sektöründe bu oran yüzde 14 artarken, daimi sözleşmeli çalışanlarda belirli süreli çalışanlara göre yüzde 12 daha fazla hastalık izni görülüyor. Orta gelir grubundaki çalışanların izin oranı ise en düşük gelir grubuna kıyasla yüzde 52 daha az.
Türkiye'de yaş gruplarına göre ayrıntılı hastalık izni verileri düzenli olarak yayımlanmıyor. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) geçici iş göremezlik ödeneği verileri tabloya ışık tutuyor. 2024 yılında SGK'nın toplam rapor ödemeleri yaklaşık 33,7 milyar TL'ye ulaştı. Bu tutarın yaklaşık 21 milyar TL'si hastalık raporları için yapıldı.
İnsan kaynakları platformu Kolay İK'nin, Türkiye genelinde hizmet verdiği yaklaşık 4.500 firmadan derlediği 1 milyon izin verisine dayanan analizine göre, 2025 yılında çalışanların izin tercihleri de değişti.
Yıllık izinden sonra en çok talep edilen izin türü "mazeret" ve "saatlik izin" oldu. Çalışanlar bu izinleri özellikle doktor randevuları, banka işlemleri ve resmi işlerini yıllık izin kullanmadan tamamlamak için tercih etti. Mazeret iznini uzaktan çalışma izni ve ücretsiz izin takip etti.
Kaynak: Diğer / Haber Merkezi