ABD ile İran’ın Cenevre’deki müzakeresi sonrası gelen açıklama anlaşmanın sağlanması konusundaki beklentileri artırırken askeri gerilim son günlerde yükseldi. İran Dışişleri Bakanı Arakçi, iki ülkenin temel konularda anlaştığını belirtirken görüşülmesi gereken çok konu olduğunu söyledi. ABD Başkan Yardımcısı Vance ise Trump’ın çözümü diplomasi ile sağlamak istediğini ancak askeri müdahalenin de masada olduğunu belirtti.
ABD Başkanı Trump daha önce yaptığı açıklamada büyük bir donanmanın İran’a doğru yola çıktığını söylemişti. ABD Merkez Komutanlığı da 26 Ocak'ta "USS Abraham Lincoln" uçak gemisi taarruz grubunun "bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemek" amacıyla Orta Doğu’ya konuşlandırıldığını duyurmuştu.
New York Times'ın 13 Şubat'taki bir haberinde dört ABD'li yetkiliye dayandırdığı bilgiye göre, Karayipler'de konuşlu uçak gemisi "USS Gerald R. Ford" ve beraberindeki gemilerin Orta Doğu'ya gönderilmesinin kararlaştırıldığı belirtilmişti.
Öte yandan ABD yönetimi son 48 saatte bölgeye onlarca savaş ve tanker uçakları sevk etti. Uçakların İngiltere’ye sevk edildiği ve sonraki rotasının ise Orta Doğu olduğu öğrenildi. Analistler, ABD’nin son günlerde gönderdiği uçakların 12 Gün Savaşı sırasında İran’a saldırmak için kullanılanlar ile aynı olduğunu belirtti.
İki ülke arasındaki askeri gerilim doruk noktaya ulaşırken ABD basınından yeni haberler geldi. Buna göre askeri yetkililer, İran’a bu hafta sonundan itibaren saldırmaya hazırlanıyor. Ancak, ABD Başkanı Trump’ın nihai kararını vermediği belirtiliyor.
ABD’li yayın kuruluşu CNN’in haberine göre, Beyaz Saray’da üst düzey yetkililer dün bir araya gelerek İran ile ilgili son durumu ele aldı. Öte yandan Trump, İran ile müzakereleri yürüten Orta Doğu Özel Temsilcisi teve Witkoff ve damadı Jared Kushner’den bilgi aldı.
Askeri yetkililer, İran’a saldırı için bu hafta sonuna kadar hazır olacakları bilgisini verdi. Ancak Trump’ın konuyla ilgili net kararını vermedi. Beyaz Saray’a yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre Trump, son kararını vermek için danışmanları ve müttefikleri ile görüşüyor. Trump’ın saldırıdan yana ya da karşıt görüşte olan herkesle görüştüğü gelen haberler arasında yer alıyor.
Öte yandan Axios’un iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberde ise İran’a olası bir saldırının Venezuela’ya gerçekleşen saldırıdan çok daha sert olmasının beklendiği kaydedildi. Haberde İran’a yönelik bir saldırının haftalarca sürebileceği ve çok kapsamlı olacağının altı çizildi.
Wall Street Journal’da yer alan habere göre ise ABD, İran’a saldırı konusunda farklı seçenekleri değerlendiriyor. ABD Başkanı Trump’a sunulan senaryolar İran’da rejim değişikliği için siyasi liderlere yönelik saldırılardan nükleer tesislerin bombalanması gibi daha sınırlı bir hava harekatı gibi ihtimalleri içeriyor. Haberde her iki senaryonun da potansiyel olarak haftalarca sürebilecek bir operasyonu içereceği belirtilerek, ABD'nin bölgedeki mevcut askeri varlığının büyüklüğü vurgulandı.
İran ise ABD’nin saldırı tehditlerine karşı boyun eğmeyecekleri yönünde açıklamalar yaparken diğer yandan ise hazırlıklar yapıyor. İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı’nda gerçekleştirdiği tatbikatta havadan ve karadan belirlenen hedefleri vurdu. Söz konusu tatbikat, ABD’ye karşı bir güç gösterisi olarak yorumlandı. Ayrıca İran, Rusya ve Çin ile ortak tatbikata hazırlanıyor. Tatbikatın bu ayın sonlarında gerçekleşmesi bekleniyor.
Öte yandan gelen son uydu görüntüleri İran’ın olası bir saldırıya karşı nükleer tesislerini güçlendirmeye çalıştığını ortaya koydu. Buna göre Tahran yönetimi, nükleer tesislerinin bir çoğunu güçlendirirken önemli bölgeleri beton ve toprakla gömüyor.
Kaynak: Dış Haberler Servisi
