YAŞAM / SAĞLIK

YAŞAM / SAĞLIK Haberleri

Alzheimer'la ilgili önemli detayı uzmanlar açıkladı

Alzheimer'la ilgili önemli detayı uzmanlar açıkladı

YAŞAM / SAĞLIK 30.01.2026 11:01:00
Alzheimer

Alzheimer hastalığının yeni anıları silip eski hatıraları koruma gizemi, nörolojik "son giren, ilk çıkar" kuralıyla açıklandı. Uzmanlar, beyindeki hücresel yıkımın öncelikle henüz pekişmemiş yakın geçmişi hedef aldığını tespit etti.

Modern tıp dünyasının en büyük gizemlerinden biri olan Alzheimer hastalığında, hastaların kahvaltıda ne yediklerini unuturken on yıllar öncesine ait bir şarkının sözlerini eksiksiz hatırlamaları, nörobilimsel bir temele oturtuldu.

Yapılan son araştırmalar, beyindeki bellek depolama sisteminin "son giren, ilk çıkar" prensibiyle çöktüğünü ortaya koydu.

Bilim dünyası, Alzheimer hastalarının neden en yeni anılarını hızla kaybederken çocukluk hatıralarına sıkı sıkıya tutunduğunu "Ribot Kanunu" üzerinden yeniden inceledi.

Uluslararası nöroloji uzmanları, beyindeki protein birikimlerinin hücresel bazda kronolojik bir yıkım sırasını izlediğini tespit etti.

RİBOT KANUNU VE BELLEK HİYERARŞİSİ

Hastalığın ilerleyiş biçimi, tıp literatüründe Ribot Kanunu olarak bilinen geriye dönük amnezi süreciyle açıklandı. Bu sürece göre, yeni oluşan anılar henüz biyokimyasal olarak "pekişmediği" için nörolojik saldırılara karşı en savunmasız halkayı oluşturdu.

Harvard Tıp Fakültesi’nden nörolog Dr. Rudolph Tanzi, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, beyindeki amiloid plakların öncelikle hipokampus bölgesini, yani yeni bilgilerin kaydedildiği "kayıt ofisini" tahrip ettiğini belirtti.

Tanzi, uzun süreli anıların ise beynin dış kabuğuna (neokorteks) çoktan yayıldığı için bu yıkımdan daha geç etkilendiğini vurguladı.

HÜCRESEL ARŞİVLEME SİSTEMİ

Londra Üniversitesi Akademisi (UCL) Nörobilim Enstitüsü'nden Prof. Dr. Nick Fox, anıların beyindeki fiziksel yolculuğuna dikkat çekti.

Fox, yeni bir anının oluşması için gereken sinaptik bağlantıların, yıllanmış anıların sahip olduğu güçlü protein bağlarına kıyasla çok daha zayıf olduğunu ifade etti. Bu durumun, hastalığın ilk evrelerinde neden "yakın zaman körlüğü" yaşandığını kanıtladığını dile getirdi.

DUYGUSAL HAFIZANIN DİRENİŞİ

Araştırmalar, uzak anıların sadece eski oldukları için değil, aynı zamanda defalarca geri çağrıldıkları için "çelikleştiğini" gösterdi.

Uzmanlar, bir anı ne kadar çok hatırlanırsa, beynin farklı bölgelerinde o kadar fazla kopyasının oluşturulduğunu ve bu sayede hücresel yıkıma karşı direnç kazandığını bildirdi.

 

 

 

Kaynak: Haber Merkezi

10.5°