Türkiye’nin kutup araştırmalarındaki kararlılığı sürüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştirilen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi ekibi yurda döndü. Yaklaşık 14 bin 700 kilometrelik yolculuğun ardından İstanbul Havalimanı’na ulaşan 17 kişilik bilim heyeti, "Beyaz Kıta"da yürüttüğü 15 farklı projeyle dünya bilim literatürüne katkı sunmaya hazırlanıyor.
İstanbul Havalimanı’ndan 26 Ocak’ta yola çıkan bilim heyeti; Brezilya ve Şili üzerinden 60 saati aşan aktarmalı yolculuklarla ulaştığı "Beyaz Kıta"da çalışmalarını tamamladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde yürütülen seferde araştırmacılar; Horseshoe Adası, Dismal Adası ve çevresindeki kritik noktalarda saha çalışmaları yürüttü.
Dönüş yolunda fırtınalı deniz şartlarında Grandidier Kanalı, Penola Boğazı ve Le Maire Kanalı’nı geçen ekip, Deception ve King George adalarının ardından yurda ulaştı. Heyeti İstanbul Havalimanı’nda aileleri ve mülki idare amirleri karşıladı.
Bu yılki sefer kapsamında yer bilimlerinden biyoteknolojiye kadar geniş bir yelpazede 15 farklı araştırma projesi hayata geçirildi. Öne çıkan çalışma alanları şunlar oldu:
Buzul dinamikleri ve atmosferik değişimler incelendi.
Yer bilimleri ve jeodezi: Sabit GNSS (Küresel Konumlama Uydu Sistemi) istasyonlarının bakımı ve veri toplama işlemleri yapıldı.
Deniz ve göl ekosistemleri: Fiziksel oşinografi, deniz tabanı haritalama ve mikrobiyal biyoçeşitlilik analizleri gerçekleştirildi.
Uzay ve radyasyon: Çok düşük frekanslı (VLF) yakın uzay gözlemleri ve kozmik müon akısı ölçümleriyle güneş aktivitelerinin etkileri araştırıldı.
Sağlık ve biyoteknoloji: Ekstrem koşullarda tıbbi planlama ve yeni antiviral ilaç adayları üzerine çalışmalar yürütüldü.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Türkiye'nin kutup araştırmalarındaki kararlılığını vurguladı. Bakan Kacır, "Hedefimiz Antarktika'da kalıcı Türk Bilim Araştırma Üssü kurmak ve Antarktika Anlaşmalar Sistemi içerisinde 'Danışman Ülke' statüsü elde etmek" dedi.
Sefer Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, kutupların dünyanın "kara kutusu" olduğunu belirterek, elde edilen verilerin laboratuvar ortamında inceleneceğini ifade etti. Sefer Lideri Prof. Dr. Ersan Başar ise iklim değişikliğinin somut etkilerine dikkat çekerek:
"Shoesmith Buzulu'nda bir yılda 10 metreye kadar buz kaybı tespit ettik. 2026'da büyük buz kütlelerinin hızla eriyerek denize döküldüğüne şahit olduk." uyarısında bulundu.
Seferde sadece üniversiteler değil, devletin stratejik kurumları da aktif rol aldı
Harita Genel Müdürlüğü (HGM): GNSS istasyonlarının teknik bakımını üstlendi.
Deniz Kuvvetleri Komutanlığı: Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi aracılığıyla deniz ölçümleri (mesaha) gerçekleştirdi.
Türkiye, 2030 yılına kadar Horseshoe Adası'nda kalıcı üssünü kurarak dünya bilim literatürüne katkısını en üst seviyeye çıkarmayı hedefliyor.
Kaynak: AA / Haber Merkezi
