Yenidünya meyvesi, bilimsel adıyla Eriobotrya japonica olan, Malta eriği ya da muşmula olarak da bilinen bir meyvedir. Anavatanı Çin, Japonya ve Kuzey Hindistan olan bu meyve, yaprak dökmeyen bir ağaçta yetişir.
Türkiye’de özellikle Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yaygın olarak yetiştirilir ve dünya üretiminde dördüncü sıradayız. Meyve, yuvarlak ya da armut şeklinde, sarı-turuncu renkte, ince tüylü bir kabuğa sahiptir. İç kısmı sulu, hafif tatlı ve ekşimsi aromalıdır.
Çekirdekleri büyük ve kahverengi olup yenilmemelidir. Yenidünya, bahar aylarında hasat edilir ve tezgahlarda genellikle mart-nisan-mayıs dönemlerinde bulunur. Bu yıl havaların erken ısınması nedeniyle bazı bölgelerde şubat sonu itibarıyla tezgahlarda görülmeye başlandı. Taze tüketim süresi kısa olduğundan çabuk tüketilmesi ya da reçel, marmelat, komposto gibi ürünlere dönüştürülmesi önerilir.
Yenidünya meyvesi, besin değeri yüksek bir meyve olarak öne çıkar. A, C ve B grubu vitaminler, potasyum, magnezyum, manganez, demir, kalsiyum, fosfor ve lif bakımından zengindir.
Başlıca faydaları şunlardır: Bağışıklık sistemini güçlendirir, soğuk algınlığı ve enfeksiyonlara karşı direnci artırır.
Yüksek C vitamini içeriği portakala yakındır. Lif zengini yapısı kabızlığı önler, sindirim sistemini düzenler ve bağırsak hareketlerini hızlandırır. Glisemik indeksi düşük olduğundan kan şekerini ani yükseltmez, diyabet hastaları için uygun bir seçenektir.
Potasyum içeriğiyle kan basıncını dengeler, kalp ve damar sağlığını destekler, kolesterol seviyelerini düşürmeye yardımcı olur. A vitamini göz sağlığını korur, cilt yenilenmesini sağlar. Anti-inflamatuar ve antikanser özelliklere sahip fenolik bileşikler içerir. Demir içeriği anemiyi önler, enerji verir. Kemik ve kas sağlığını korur, kemik erimesine karşı önleyici rol oynar. Düşük kalorili olmasıyla diyet listelerinde yer alır.
Tezgâhtan en lezzetli ve taze yenidünyayı seçmek için olgunlaşmış olanları tercih edin. Kabuğu parlak sarı-turuncu renkte, hafif tüylü ve pürüzsüz olmalı. Yeşil veya soluk sarı tonlar olgunlaşmamış olduğunu gösterir ve ekşi tat verir. Meyve avuçta yumuşak ama çok ezilmeyecek kadar diri hissedilmelidir. Sert olanlar henüz tam olgunlaşmamıştır. Kokusu yoğun ve tatlı olmalı, buruk bir koku varsa bayatlamış olabilir. Lekesiz, çatlaksız ve küfsüz meyveleri seçin. Sap kısmı yeşil ve taze görünüyorsa tazeliğini koruduğunu gösterir. Satın aldıktan sonra buzdolabında hava almayan poşette saklayın, ancak 3-5 gün içinde tüketmeye özen gösterin çünkü çabuk yumuşar ve bozulur.
Yenidünya meyvesi sağlıklı bireyler için günde 5 ila 10 adet arasında tüketilebilir. Bu miktar yaklaşık 150-300 gram eder ve günlük vitamin ihtiyacının önemli kısmını karşılar. Lif içeriği yüksek olduğundan aşırı tüketim ishal veya mide rahatsızlığına yol açabilir. Diyabet veya kilo kontrolü yapanlar porsiyonu 4-6 adetle sınırlayabilir. Çocuklar için 3-5 adet yeterlidir. Taze meyve dışında reçel veya komposto şeklinde de ölçülü tüketim uygundur.
Kimler Tüketmemeli? Genel olarak güvenli bir meyve olsa da bazı durumlarda dikkat gerektirir. Çekirdekleri kesinlikle yenmemelidir çünkü siyanogen glikozit içerir ve çiğ tüketildiğinde zehirlenmeye yol açabilir.
Aşırı tüketimde mide bulantısı, ishal veya şişkinlik görülebilir. Nadiren alerjik reaksiyonlara neden olur; dilde şişme, dudaklarda kızarıklık, boğazda gıdıklanma veya nefes darlığı gibi belirtiler olursa hemen doktora başvurulmalıdır. Yenidünya alerjisi olanlar, özellikle çocuklarda görülen bu reaksiyon nedeniyle meyveden uzak durmalıdır.
Kan şekeri düşürücü etkisi nedeniyle diyabet ilacı kullananlar doktor kontrolünde tüketmelidir. Hamilelik ve emzirme döneminde ölçülü tüketimde sakınca yoktur ancak aşırıya kaçmamak iyidir. Böbrek sorunu olanlar potasyum içeriği nedeniyle porsiyonu sınırlamalıdır. Herhangi bir sağlık sorunu varsa uzman görüşü alınması önerilir.
Kaynak: Haber Merkezi
