Gece Mesaisi Yapan Beyin: Mavi Işığın Nörolojik Tuzağı Deşifre Edildi
Modern insanın vazgeçilmez alışkanlığı haline gelen uyku öncesi telefon kontrolü, nörolojik açıdan ciddi bir tehdidi beraberinde getirdi.
Bilim dünyası, ekranlardan yayılan yüksek enerjili görünür ışığın (mavi ışık), insan beynindeki biyolojik saati nasıl manipüle ettiğini somut verilerle belgeledi.
Harvard Tıp Fakültesi bünyesinde yürütülen çalışmalarda, yatmadan hemen önce ekrana bakmanın uyku hormonu olarak bilinen melatonin seviyesini %50 oranında azalttığı saptandı.
Araştırma sonuçları, bu durumun vücudun biyolojik saatini (sirkadiyen ritim) yaklaşık 3 saat geri çekerek beyni hala gün ışığındaymış gibi davranmaya zorladığını gösterdi.
Konuyla ilgili görüşlerini bildiren Pennsylvania Üniversitesi Uyku ve Kronobiyoloji Birimi Direktörü Dr. David Dinges, ekran ışığının fotoreseptörler üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Dinges, "Beyin, ekrandan gelen yoğun foton akışını gördüğü an, epifiz bezine melatonin üretimini durdurması için sinyal gönderdi. Bu durum, bireyin biyolojik olarak uyanık kalmasına neden olan bir illüzyon başlattı" şeklinde konuştu.
Oxford Üniversitesi Sinirbilim Profesörü Russell Foster ise sürecin psikolojik boyutunun ötesindeki fiziksel tahribata değindi.
Foster, "Akıllı cihazlar aracılığıyla beynimize 'uyanık kal' komutu verildi. Bu ısrarlı uyarıcılar, beynin dinlenme moduna geçişini sağlayan nöronal ağları devre dışı bıraktı. Sonuç olarak, uykuda gerçekleşmesi gereken hücresel temizlik işlemi aksadı ve bu durum bilişsel yorgunluğu kalıcı hale getirdi" ifadelerini kullandı.
Araştırmalar, gece boyunca mavi ışığa maruz kalan deneklerin ertesi günkü odaklanma sürelerinin, 0.05 promil alkollü bir bireyle benzer seviyede olduğunu kanıtladı.
Uzmanlar, uyku kalitesindeki bu düşüşün uzun vadede depresyon, obezite ve kardiyovasküler hastalık riskini artırdığını vurguladı.
Kaynak: Haber Merkezi
