Son dönemde IBAN üzerinden yapılan para transferlerine ilişkin hukukçulardan dikkat çeken uyarılar geldi. Özellikle açıklama kısmı boş bırakılan işlemler ile şahsi hesaplara yapılan ödemelerin, MASAK incelemesine, vergi cezasına ve hatta terör finansmanı şüphesine kadar uzanabilecek ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtildi. Uzmanlar, vatandaşlara “açıklamasız transfer yapmayın” çağrısında bulundu.
IBAN yoluyla para gönderimi günlük hayatın vazgeçilmez ödeme yöntemlerinden biri haline gelirken, uzmanlar bu işlemlerin hukuki niteliğine dikkat çekiyor.
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN transferlerinin hukuken “sebebe bağlı işlem” olduğunu vurguladı.
Değirmenci, para gönderirken açıklama kısmına işlemin nedeninin yazılmasının olası yanlış anlamaların önüne geçeceğini belirterek şu ifadeyi kullandı:
“Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi söz konusuysa vergi doğar. IBAN üzerinden yapılan ödeme bir sözleşme edimiyse bunun mutlaka not edilmesi gerekir.”
Uzmanlara göre risk yalnızca vergi boyutuyla sınırlı değil.
Bankalar tarafından yapılan şüpheli işlem bildirimleri, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından inceleniyor. IBAN’a gelen paranın kaynağı suç geliri olmasa dahi, suç örgütleriyle bağlantılı bir hesaptan yapılan transfer, alıcı veya gönderici açısından şüphe doğurabiliyor.
Değirmenci, özellikle örgütsel nitelik taşıyan, süreklilik arz eden transferlerin daha ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak ise işletmelerde yapılan ödemelere dikkat çekti.
Mal veya hizmet alımında işletmenin resmi hesabı yerine şahsi IBAN’a ödeme yapılmasının hem gönderici hem alıcı açısından risk oluşturduğunu ifade etti.
Çolak, transfer açıklamasına kısa ve net ifadeler yazılmasının önemine değinerek örnek verdi:
“Araç tamir bedeli”
“X konut satış tutarı”
“Özel ders ücreti”
Bu kayıtların olası ticari uyuşmazlıklarda delil niteliği taşıyabileceğini söyledi.
Uzmanlara göre düzenli ve yüksek tutarlı IBAN transferleri, vergi denetimlerinde ticari faaliyet olarak değerlendirilebiliyor. Bu durumda kayıt dışı gelir kapsamında cezalı vergilendirme gündeme gelebiliyor.
Kaynağı belirsiz yüksek tutarlı işlemler ise suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı şüphesi kapsamında incelenebiliyor. Böyle bir durumda banka hesaplarına ve mal varlıklarına tedbir konulması ve adli soruşturma açılması mümkün olabiliyor.
Hukukçular, IBAN üzerinden ödeme talep eden kişi veya işletmelerden fatura ya da fiş istemenin hem hak hem de sorumluluk olduğunu vurguladı.
Aksi halde artırılmış özel usulsüzlük cezalarıyla karşılaşılabileceği belirtildi.
IBAN transferlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte hem mali hem de cezai risklerin daha fazla gündeme geldiği görülüyor. Uzmanlar, vatandaşların açıklamalı transfer yapması, bilinmeyen hesaplara para göndermemesi ve mutlaka yasal belge talep etmesi gerektiğini belirtiyor.
Bu uyarıların ardından, özellikle şahsi hesaplar üzerinden yürütülen ticari işlemlere yönelik denetimlerin artabileceği ifade ediliyor.
Kaynak: Haber Merkezi
