Jeoloji dünyasında taşlar yerinden oynadı. Bugüne kadar "hareketsiz bir blok" olarak kabul edilen İber Yarımadası’nın (İspanya ve Portekiz), aslında devasa bir vida gibi dönerek yer değiştirdiği kanıtlandı. Bask Bölgesi Üniversitesi’nden araştırmacı Asier Madarieta liderliğinde yürütülen çalışma, Avrupa’nın güneybatı ucunda sinsi bir tektonik dansın yaşandığını GPS verileriyle ortaya koydu.
Hassas GPS istasyonlarından gelen veriler, dev kara kütlesinin her yıl 4 ila 6 milimetre hızla kuzeye kaydığını gösteriyor. Ancak asıl şaşırtıcı olan, bu hareketin doğrusal olmaması. Yarımada, Avrasya plakasına doğru ilerlerken aynı zamanda kendi ekseni etrafında saat yönünde dönüyor.
Devlerin Savaşı: Avrasya ve Afrika plakaları her yıl birbirine 6 mm daha yaklaşıyor.
Cebelitarık Kilidi: Boğazın doğusundaki kabuk yapısı, çarpışmanın yarattığı stresi emerek iç kesimleri koruyor.
Batıdaki İtiş: Boğazın batısında ise iki dev plaka doğrudan çarpışıyor; bu baskı yarımadayı güneybatıdan iterek dönmesine neden oluyor.
Bu milimetrik hareketler kulağa küçük gelse de, bilim insanları durumun ciddiyetine dikkat çekiyor. Yüzeyde belirgin bir fay hattı görünmeyen bölgelerde yaşanan sismik aktiviteler, bu gizemli dönüş modeliyle açıklanabiliyor.
Uzmanlar, 1755 yılında 40 binden fazla insanın ölümüne yol açan 7.7 büyüklüğündeki Büyük Lizbon Depremi’ni hatırlatarak, biriken stresin Betik Kordilleraları ve Rif Dağları gibi yapılar üzerinden dağıtıldığını belirtiyor. Bu yeni model, bölgedeki deprem mekanizmalarını anlamak için "hayati bir anahtar" niteliğine geliyor.
Günlük yaşamda hissedilmeyen bu "vida hareketi", jeolojik zaman diliminde devasa bir değişimin habercisi. Bilim insanlarına göre bu süreç durdurulamazsa, milyonlarca yıl sonra Avrupa ve Afrika kıtalarının tamamen birleşmesi kaçınılmaz görünüyor. Akdeniz'in kapandığı, dev bir sıradağ silsilesinin oluştuğu yeni bir dünya bizi bekliyor olabilir.
Kaynak: Haber Merkezi
