Kısadalga'dan Hale Gönültaş'ın haberine göre; ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) Suriye'deki cezaevlerinde tutulan yaklaşık 7 bin IŞİD militanını Irak'a nakletme operasyonu, uluslararası kamuoyunda hem güvenlik hem de hukuk tartışmalarını beraberinde getirdi.
150 kişilik ilk grubun sevkiyatıyla başlayan bu süreç, bölgedeki dengeleri değiştirebilecek kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, operasyonu "IŞİD'in kalıcı olarak yenilgiye uğratılmasında bölgesel ortaklarla yapılan bir işbirliği" şeklinde tanımlarken, nakillerin temel sebebi olarak Suriye'deki hapishanelerden olası firarların önlenmesi ve bölge güvenliğinin korunması gösteriliyor. Ancak militanların nerede ve hangi hukuk normlarına göre yargılanacağı konusu hâlâ belirsizliğini koruyor.
Daha önce gündeme gelen "ad hoc" mahkeme fikirleri BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto engellerine takılırken, şu an için en güçlü seçenek olarak İkinci Dünya Savaşı sonrası Nazi liderlerinin yargılandığı Nuremberg modeline benzer bir "anlaşmaya dayalı mahkeme" yapısı üzerinde duruluyor.
Militanların Irak'a gönderilmesi, uluslararası insan hakları standartları açısından ciddi bir krizi tetikliyor.
Irak yargı sisteminde terör suçları için idam cezasının bulunması ve yargılamaların adil süreçlerden uzak olduğu yönündeki eleştiriler, uluslararası toplumun bu sürece yaklaşımını zorlaştırıyor.
IŞİD üyelerinin SDG denetimindeki bölgelerden Irak merkezi hükümetinin kontrolüne geçmesi, Türkiye açısından yeni bir diplomatik kapı aralıyor.
Türkiye, Bağdat yönetimi ile terörle mücadele konusundaki işbirliği sayesinde, bölgedeki vatandaşları hakkında daha net bilgiler edinme ve yargılama sonrası transfer süreçlerini yönetme imkanına kavuşabilir.
Hukukçular, IŞİD militanlarının yargılanması için 2015 yılındaki Somali korsanları davasında uygulanan özel mahkeme modellerinin kullanılabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, El Hol ve Roj kamplarında yaşayan kadın ve çocukların durumu "vatansızlık" krizi olarak devam ediyor.
Birçok Avrupa ülkesi vatandaşlarını geri almayı reddederken, çatışma bölgelerinde doğan çocukların kimliksiz kalması büyük bir insani dram yaratıyor.
Bağdat'a doğru yola çıkan bu sevkiyatlar, ya küresel bir adalet sınavının başarılı bir örneği olacak ya da insani ve hukuki değerlerin sorgulandığı yeni bir belirsizlik dönemini başlatacak.
Kaynak: Diğer / Haber Merkezi
