Gün içinde evcil hayvanlarınızın tuhaf davranışlar gösterdiğini fark etmişsinizdir: pencereden dışarı bakıp mırıldanan bir kedi, aniden havlayan bir köpek, kulaklarını karıştıran tatlı bir kuş… Peki tüm bu canlılara müzik dinletmenin gerçekten sakinleştirici bir etkisi var mı?
Bilim dünyası uzun zamandır bu sorunun peşinde. Çünkü insanlar için müzik terapi, stres azaltma ve ruh hâlini iyileştirmede sık kullanılan bir araç. Ama aynı yaklaşımın hayvanlar için de geçerli olup olmadığı merak konusu.
Birçok araştırma, köpeklerin özellikle klasik müzik dinlediklerinde daha rahat, daha sakin bir davranış sergilediğini gösteriyor.
- Havlamalar azalıyor
- Yatma ve gevşeme davranışları artıyor
- Tasma çekme ve huzursuz hareketler azalıyormuş
Bunun sebebi, klasik müziğin ritminin ve düşük frekanslı tonlarının köpeklerin stres tepkilerini azaltmasıyla ilişkili olabilir. Ancak bu etki, müzik türüne göre değişiyor: heavy metal veya yüksek tempolu pop müziği genellikle sakinleştirici bir etki yaratmıyor.
Kediler biraz daha karmaşık bir durumda. Bir çalışma, insanların tercih ettiği müzikleri doğrudan kedilere çaldığınızda genellikle ilgi çekici bulmadıklarını gösteriyor. Çünkü kedilerin kulak yapısı ve ses algısı, bizimkinden farklı.
Buna karşılık bilim insanları, kedilere özel olarak tasarlanmış, kedilerin duyma aralığına ve sosyal sinyallerine uygun müziklerin gerçekten olumlu etkiler yaratabileceğini keşfetmişler. Örneğin daha yüksek frekanslı, doğal hayvan seslerini taklit eden sesler kedilerde sakinleşme ve rahatlama sağlayabiliyor.
Kuşlarla yapılan araştırmalar, müziğin türüne göre davranış değişimlerinin ortaya çıktığını gösteriyor. Bazı türler sakin klasik eserlere olumlu tepki verirken, bazıları daha hızlı ritimlere ilgi gösterebiliyor. Kuşlar karmaşık sesleri taklit etme yeteneğine sahip oldukları için müzikle daha oyuncu bir ilişki kurabiliyorlar.
Atlar üzerinde yapılan çalışmalar da benzer şekilde, sakinleştirici müziklerin stres göstergelerini azaltabileceğini söylüyor. Özellikle yüksek sesli çevresel gürültü nedeniyle tedirgin olan atlar, daha yumuşak ritimlerle %ılıklaşmış davranış sergiliyor.
Araştırmacılara göre müziğin sakinleştirici etkisi, basitçe ses dinlemekten ibaret değil.
- Ritim
- Frekans
- Ton
- Canlının kulak yapısı
- Gündelik stres düzeyi
gibi faktörlerin tümü birlikte rol oynuyor.
Aslında hayvanlar için yapılan müzik terapileri, sadece klasik müzik çalmaktan çok daha fazlası. Bilim insanları, hayvan davranışını gerçekten değiştiren müzik türlerini belirlemek için ses frekanslarını ve ritim desenlerini özel olarak ayarlıyorlar.
Bu yüzden bir köpeğe Beethoven dinletmek bir etki yaratabilirken, bir kediye insan için hazırlanmış playlist dinletmek aynı etkiyi yaratmayabilir. Kediler için özel hazırlanmış müzikler ise onların doğal sinir sistemine daha uyumlu olabilir.
Eğer evcil hayvanınızın stresini azaltmak istiyorsanız:
- Önce sakin, düşük tempolu müziklerle başlayın
- Yüksek ses seviyesinden kaçının
- Canlının tepkisine bakın (dinlerken rahat mı, huzursuz mu?)
- Farklı türlerde müzikler deneyerek en olumlu tepkiyi izleyin
Bazı evcil hayvan sahipleri, müziğin yanında sakinleştirici sesi beyaz gürültü olarak kullanmayı da faydalı buluyor.
Müziğin hayvanlarda sakinleştirici etkisi bilimsel araştırmalarla destekleniyor, ancak bu etki türden türe değişebilir. İnsan için huzur veren bir melodi, başka bir canlının kulak yapısına uygun olmayabilir.
Yani müzik, sadece bizim değil, onların da dünyasında bir duygu aracı olabilir. Ancak doğru frekans ve ritimlerle birlikte…
Kaynak: Haber Merkezi
