Ramazan ayı boyunca oruç tutan milyonlarca insan, sadece manevi değil aynı zamanda fizyolojik faydalar da elde etmeyi umuyor. Bu faydalardan biri olan otofaji – hücrenin kendi hasarlı bileşenlerini temizleyerek yenilenme süreci – oruç döneminde doğal olarak artma eğiliminde olsa da bazı beslenme hataları bu süreci ciddi şekilde sekteye uğratabiliyor.
Diyetisyen ve Moleküler Biyolog Elif Kahraman Topgül, iftarda yapılan en büyük hatalardan birinin ani ve aşırı karbonhidrat tüketimi olduğunu vurguluyor. Uzun saatler süren açlığın ardından birdenbire yoğun şekerli gıdalar, beyaz pide ve ağır tatlılara yüklenmek, vücutta “glikoz şoku” etkisi yaratıyor. Bu ani yüklenme insülin hormonunun salgısını hızla yükseltiyor.
Topgül, yükselen insülinin etkisini şöyle açıklıyor: “Yüksek insülin, hücreye ‘enerji bolluğu var’ sinyali verir. Bu durumda hücre, temizlik ve onarım yerine depolamaya yönelir.” Bu sinyal hücrenin otofaji mekanizmasını baskılıyor ve hücresel yenilenme fırsatı kaçırılıyor.
Bir diğer sık karşılaşılan hata ise iftar ile sahur arasında sürekli atıştırma alışkanlığı. Gün boyu aç kalan vücut, akşam yemeğinden sonra ara öğünlerle beslenmeye devam ettiğinde sindirim sistemi hiç dinlenemiyor. Topgül bu durumu şöyle değerlendiriyor: “Bu durumun sindirim sistemini aralıksız çalıştırdığını ve insülin mekanizmasını sürekli aktif tuttuğunu belirterek, hücrenin dinlenme ve onarım fırsatı bulamadığını vurguladı.”
Uzmana göre otofajinin Ramazan’da etkili olabilmesi için insülin dengesinin korunması hayati önem taşıyor. İftarda dengeli bir tabak tercih etmek, kompleks karbonhidratlar ve kaliteli protein kaynaklarına ağırlık vermek, tatlı tüketimini sınırlamak ve iftar-sahur arası dönemde gereksiz atıştırmalardan kaçınmak gerekiyor.
Sonuç olarak Ramazan, sadece manevi bir arınma dönemi değil, aynı zamanda hücresel düzeyde yenilenme fırsatı sunan bir süreç. Ancak bilinçsiz beslenme tercihleri bu fırsatı büyük ölçüde ortadan kaldırabiliyor. Dengeli ve bilinçli beslenmeyle otofajinin faydalarından maksimum düzeyde yararlanmak mümkün hale geliyor.
Kaynak: Haber Merkezi
