Tuz Gölü fayında korkutan hareket: İlk kez denendi, sonuç şoke etti

Tuz Gölü fayında korkutan hareket: İlk kez denendi, sonuç şoke etti

Tuz Gölü fayının dikey hareketiyle İç Anadolu’nun genişlediği kanıtladı. İlk kez uygulanan ileri teknoloji yöntem, Hasandağı Volkanı ve büyük deprem riskleri için kritik önem taşıyor.

Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doktor Gülin Gençoğlu Korkmaz’ın baş araştırmacı olarak yer aldığı TÜBİTAK çalışmasıyla, Tuz Gölü fayının yılda 1,3 milimetre dikey yönde hareket ettiği, İç Anadolu'nun da doğu-batı yönünde genişlemesine aracılık ettiğini ortaya koydu.

Tuz Gölü fayının normal bir fay olduğunu ve yılda 1,3 milimetre dikey hareket ederek İç Anadolu’nun doğu-batı yönünde genişlediğinin ortaya çıkarıldığını ifade eden Dr. Gülin Gençoğlu Korkmaz, “Çalışmayla ilgili literatürde bazı uyuşmazlıklar vardı. Bazı görüş ayrılıkları vardı. Normal fay olduğunu, doğrultu atımlı fay olduğunu söyleyen hocalarımızın çalışmaları vardı.

Her çalışma hareket hızını farklı saptamıştı. Biz de bu nedenle bu fayı iyi tanımlamak için, geometrisini, hızını iyi belirlemek için bu çalışmayı yaptık.

Bununla birlikte bu bölgeyi seçmemizin bir diğer önemli sebebi de 'Hasandağı Volkanı'na komşu olması. Hasandağı aktif bir volkan ve biz yaptığımız çalışmalarla, dünyadaki çalışmaları takip ediyoruz ve görüyoruz ki bir yerde aktif bir volkan ve aktif bir fay varsa bunlar birbirini tetikleyebilir, etkileyebilir.

Daha büyük depremler, daha büyük tehlikeler olabilir. Birbirinin hızını, basıncını arttırabilir, üzerine binen stresi arttırabilir. Bu nedenle bu bölgeyi çalışmamız gerekiyordu.

İlk defa ‘zircon double dating’ tekniğini uygulayarak bu fayın aslında normal bir fay olduğunu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetre düşey yönde, dikey yönde bir düşme olduğunu kanıtladık. Bu çalışmayla doğu-batı yönlü bir genişlemenin olduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.

“Hem uranyum kurşun hem uranyum toryum helyum yaşlandırmalarıyla bunların kristalizasyon ve püskürme yaşlarının aynı anda belirlenmesi ile yapılan son derece teknolojik, son derece yeni çıkan ve çok fazla kullanılan başarılı bir tekniği ilk defa fay yüzeylerine fay geometrisini belirlemek için kullandık.

Bundan sonraki çalışmalarda da bu başarısını devam ettireceğini düşünüyoruz. Aktif bölgeler olan Kuzey Anadolu fayı, Doğu Anadolu fayı ve dünyadaki diğer aktif fay zonlarında bu çalışma yapılabilir.

Bu yöntem, birbirini kontrol eden bir tarihleme yöntemidir. Kesinliği, doğruluğu hassas, yüksek teknolojik bir yöntemdir. Bununla yapılmış bir çalışma olduğu için önemlidir.”

Kaynak: DHA / Haber Merkezi