Gıdalar üzerine hazırlanan yeni bir rapor, plastik ambalajlı hazır yemeklerin tahmin edilenden çok daha ağır sağlık riskleri barındırdığını gözler önüne serdi. Hakemli bilimsel dergilerde yayımlanan 24 araştırmanın analiziyle oluşturulan rapora göre, plastik kaplarda ısıtılan hazır yiyecekler ve paket servis ürünleri, gıdaya yüksek oranda mikroplastik ve toksik kimyasal karışmasına sebebiyet veriyor.
Uluslararası çevre örgütlerinin yayımladığı güncel veriler, mikrodalga fırındaki birkaç dakikalık ısıtma işleminin bile plastik kapların yapısını bozduğunu kanıtlıyor. Bazı deneylerde, tek bir porsiyon gıdaya 326 bin ile 534 bin arasında mikroplastik parçacığın sızdığı kaydedildi. Araştırmacılar, özellikle mikrodalga kullanımının, plastik içindeki parçacıkların gıdaya geçişini normal fırınlara kıyasla kat kat artırdığına dikkat çekiyor.
Çalışma, mevcut riskin sadece mikroplastiklerle sınırlı kalmadığını da belgeliyor. Plastik ambalaj üretiminde kullanılan binlerce kimyasal maddenin büyük bir kısmının, ısıtma esnasında gıdaya sirayet ettiği belirtiliyor.
Hormon sistemini tahrip edebilen, kanserle ilişkilendirilen veya üreme sağlığını negatif etkileyen bu maddelerin çoğu tüketiciden saklanıyor ve yeterince denetlenmiyor. Rapora göre; yağlı, tuzlu veya asidik yiyeceklerin plastik kapta ısıtılması kimyasal etkileşimi daha da tetikliyor. Çizilmiş ya da eski kapların yeni ürünlere oranla neredeyse iki kat fazla mikroplastik saldığı, dondurulduktan sonra mikrodalgada çözdürülen ürünlerde ise riskin daha da şiddetlendiği vurgulanıyor.
Bilimsel veriler, mikroplastiklerin artık insan vücudunun pek çok noktasında bulunduğunu gösteriyor. Kan, akciğer, karaciğer, plasenta ve kalp dokusunda plastik parçacıklarına rastlanması, uzun vadeli sağlık etkilerine dair endişeleri tırmandırıyor. Plastik kaynaklı kimyasalların; kısırlık, obezite, diyabet, kalp hastalıkları ve bazı kanser türleriyle bağlantılı olabileceğine dair kanıtların giderek kuvvetlendiği ifade ediliyor.
Raporda ayrıca, hazır yemek sektöründeki hızlı büyümenin plastik kullanımını körüklediğine işaret ediliyor. Küresel hazır yemek pazarının önümüzdeki yıllarda yüz milyarlarca dolarlık hacme ulaşmasının öngörüldüğü, bu gidişatın plastik ambalaj üretimini de katlayacağı öngörülüyor. Uzmanlar, mevcut yasal düzenlemelerin halk sağlığını korumada yetersiz kaldığını savunarak, plastik gıda ambalajlarının azaltılması ve alternatif paketleme yöntemlerine geçilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Rapor, plastik kirliliğinin artık sadece çevre sorunu değil, küresel çapta büyüyen bir halk sağlığı tehdidi olarak kabul edilmesini istiyor.
Raporda, “mikrodalgaya uygundur” ya da “fırında kullanılabilir” ibaresi taşıyan plastik kapların dahi ısıya maruz kaldığında parçalanarak gıdaya mikro ve nano boyutta plastik bıraktığının altı çizildi. Bu parçacıkların gözle görülmediği, tat ya da koku değişimine yol açmadığı için tüketicilerin bu maruziyeti fark etmesinin neredeyse imkânsız olduğu aktarıldı. Bilimsel çalışmalar, mikroplastiklerin sadece bağırsak sisteminde hapsolmadığını, kan dolaşımına ve organlara kadar nüfuz edebildiğini kanıtlıyor.
Kaynak: Diğer / Haber Merkezi
