Yoğurt, fermente edilmiş süt ürünü olarak probiyotik bakteriler, yüksek kaliteli protein, kalsiyum, potasyum, fosfor, magnezyum, A, B2 ve B12 vitaminleri bakımından oldukça zengindir. Düzenli tüketimi sindirim sistemini düzenler, laktoz intoleransı olanlar için bile kolay sindirilebilir hale getirir.
Probiyotikler sayesinde bağırsak florasını dengeler, şişkinlik ve kabızlık gibi sorunları azaltır. Bağışıklık sistemini güçlendirerek enfeksiyonlara karşı koruma sağlar, soğuk algınlığı ve grip gibi hastalıkların sıklığını düşürür.
Kemik ve diş sağlığı için en değerli besinlerden biridir. Yüksek kalsiyum içeriği osteoporoz riskini azaltır, kemik yoğunluğunu korur. Protein açısından zengin olması kas gelişimini destekler, tokluk hissi vererek kilo kontrolüne yardımcı olur. Kalp damar sağlığını olumlu etkiler, kötü kolesterolü düşürür, kan basıncını dengeler.
Cilt ve saç sağlığına da katkı sağlar; maske olarak kullanıldığında nemlendirir, akne ve egzama gibi sorunları hafifletir. Bazı araştırmalar düzenli yoğurt tüketiminin tip 2 diyabet riskini azalttığını, hatta kanser riskine karşı koruyucu etki gösterdiğini belirtir. Ev yapımı yoğurt, katkı maddesi içermediği için bu faydaları maksimum seviyede sunar.
Evde yoğurt yapmak hem ekonomik hem de daha sağlıklıdır. Taş gibi sert ve kıvamlı yoğurt için en önemli adım sütün kalitesidir. Tam yağlı, tercihen çiğ veya günlük pastörize süt kullanın. Paket sütler genellikle daha sulu sonuç verir. Sütü önce bir taşım kaynatın, köpük köpük olana kadar bekleyin. Kaynatma işlemi bakterileri öldürür ve yoğurdun uzun süre dayanmasını sağlar. Ardından ocaktan alıp soğumaya bırakın. İdeal sıcaklık 42-45 derece arasıdır; parmağınızı soktuğunuzda sıcak ama yakmayacak kadar ılık olmalıdır. 50 derecenin üstü mayayı öldürür, 40 derecenin altı tutmaz.
Maya olarak mutlaka taze ve güvenilir ev yoğurdu kullanın. Yoğurdun sert olması için mayaya bir fiske tuz ekleyebilirsiniz; tuz lezzet katar ve ekşimesini geciktirir. Şeker ise isteğe bağlıdır; bazı tariflerde mayayı aktifleştirmek için çay kaşığı kadar şeker eklenir ancak zorunlu değildir. Şeker tatlı bir yoğurt elde etmenize yardımcı olur ama klasik yoğurt için genellikle konulmaz.
Mayalama aşaması en kritik kısımdır. Sütü kavanozlara veya tencereye alın, mayayı ekledikten sonra tahta kaşıkla yavaşça karıştırın. Hava almaması için üzerini temiz bir bezle örtün, ardından battaniye veya yorganla sararak ısıyı koruyun. Fırın, yavaş pişirici veya battaniye içinde 4-6 saat bekletin. Oda sıcaklığı 25 derecenin altında olursa mayalanma uzar. Yoğurt kıvam aldıktan sonra hemen buzdolabına koyun; fazla bekletmek ekşiliğe yol açar. Küçük kavanozlarda mayalamak, her seferinde az miktarda açıp tazeliği korumak için idealdir. Metal kaşık yerine tahta veya silikon kullanın, yoğurdun kıvamını bozmaz.
Yoğurt mayalarken şeker eklemek zorunlu değildir. Bazı kişiler mayayı aktifleştirmek ve yoğurdun daha çabuk tutmasını sağlamak için az miktarda şeker koyar. Şeker bakterilerin beslenmesine yardımcı olur, tatlı bir lezzet verir. Ancak geleneksel tariflerde şeker kullanılmaz; yoğurdun doğal ekşiliği tercih edilir. Eğer mayanız ekşi ise bir tutam şeker ekleyerek dengelenebilir. Tuz ise daha yaygın bir püf noktadır; yoğurdun sertleşmesini ve ekşimesini geciktirir. Tercih tamamen damak zevkine bağlıdır.
Ev yapımı yoğurt, katkı maddesi olmadığı için market yoğurduna göre daha çabuk ekşir. Buzdolabında hava almayan cam kavanozda saklayın; 4-6 derece ideal sıcaklıktır. Açılmamış halde 7-10 gün, açıldıktan sonra ise 2-3 gün içinde tüketmek en iyisidir. 10-14 güne kadar tazeliğini korur ancak tadı hafif ekşileyebilir. Ekşime veya küf görürseniz tüketmeyin. Uzun süre saklamak için dondurucuya atabilirsiniz; 2-3 ay dayanır ama çözülünce kıvamı biraz değişir. Süzme yoğurt veya konserve yaparak aylarca muhafaza edebilirsiniz. Her zaman temiz kaşık kullanın, yoğurdun bozulmasını önler.
Yoğurt, sofraların vazgeçilmezi olmanın ötesinde gerçek bir sağlık hazinesidir. Evde yaparak hem lezzetli hem de doğal bir ürün elde edebilir, ailenizin bağışıklığını güçlendirebilirsiniz. Deneyin ve taş gibi yoğurdunuzun tadını çıkarın.
Haber: Mehmet Köpüklü / Haber Merkezi
