Bir ülke düşünün ki, iki cümle görselin yanına iliştirilen yazıyı okuyup “ahkam kesenler” ordusuyla dolu! Kimileri, sosyal medyada bir görselin yanındaki iki satırı okuyarak “şimdi bambaşka bir insan oldum” dercesine iddialı söylemlerle sahne alıyor. O iki cümleyi okuduğu an kendini entelektüel bir seviyeye çıkaran bu okuma pratikleri, tabii ki derinlemesine analizlerin, yüzlerce sayfa kitap okumuş kadar bilgiye erişimin tek yolu (!) olarak görülüyor.
Bu durum, “okuma kültürü” dediğimiz o kayıp hazinenin yerini çoktan “görsele göre bilgi edinme” gibi modern bir yönteme bıraktı. Peki, bu yeni “okumama” kültürümüz bize ne kazandırıyor? Örneğin, bir haber yazılıyor; içeriğine bakan yok, başlığa bakıyor, ardından yargılar, yorumlar, tavsiyeler diziliyor. Sandınız mı ki bir tartışma platformundayız? Hayır! Sadece başlık okuma sanatı ile bilgi dünyasına olan katkımızı sergiliyoruz. “Oku” dediğimizde ise “Benim çok işim var, sen özet geç!” deniliyor. O çok kıymetli işler ne mi? “Ben bilirimci” yorumlar yapıp bilgisi derin olanlara akıl vermek.
Evet, saygıdeğer görsel okuyucularımız! Okumaktan korkmayın; üç sayfa bir şeyler okuyarak başınızı ağrıtmak istemiyorsanız dahi, en azından bir iki kitabın sayfalarını çevirin! Hem okumakla bir şey kaybetmezsiniz; aksine, yüzlerce sosyal medya yorumu yapmaktan daha etkili olduğunu görüp belki kendinizi eleştiri duvarında görürsünüz.
Ama gelin görün ki, bu düzene bile meydan okuyan bir kesim var: “Yorum Ulemaları.” Onlar ki, bir başlık okuduğu an yorum yapma hakkını kazanmış sayılırlar. Bilgi onlara doğrudan gelir, alaylı yetişmişlerdir! Öyle ki, bir haberin içeriğini hiç okumadan, başlığa bakarak bildikleri ne varsa sergilemekten çekinmezler. Onlar asla boş durmaz; cahil bir topluma (!) rehberlik yaparlar.
Şöyle hayal edin: Bir gün gazetede bir başlık açıyorsunuz: “Edebiyat Kültürümüzün Yeniden Dirilişi.” İçeriği? Okuyan yok! Başlığa göre yorumlar peş peşe gelmiş, “edebiyat kültürü” diye ortada dolanan fikirler havada uçuşuyor. O an, “Okumak bir işe yaramaz ki, başlık zaten bize yetiyor,” deyip geçmek, belki de en güzeli.
Ve son olarak, kendimize şu soruyu soralım: Hayatımızda kaç kitap okuduk? Bir tane yazar veya kitap ismi verebilir miyiz? Hadi bir liste yapalım, kaç kitap olduğuna bakıp kaçını bitirebildik bir görelim. Yoksa resimlere, başlıklara bakarak “cahilce” konuşmaya devam mı edeceğiz?
“Okuma kültürü” sadece okuyan için değil; okumayan ama çok akıl verenler için de hayatın güzel bir gerekliliğidir! Unutmayın; okumak akıl verir, okumadan akıl vermeye çalışmaksa ancak kafa karıştırır!